Ucieczki nieletnich z placówek resocjalizacyjnych

Skierowanie młodego człowieka do placówki resocjalizacyjnej sprawia, że musi on poradzić sobie z szerokim spektrum negatywnych emocji.

Strach przed nieznanym, tęsknota za bliskimi, poczucie niezrozumienia, złość i bunt wobec stawianych ograniczeń mogą znacząco wpłynąć na intencję, której realizacją będzie „ samouwolnienie”.
Zdaniem Mościckiej bodźce przykre o stresowym charakterze  mobilizują organizm do działania ochronnego. Jedną z form obrony przed szkodliwością ich wpływu może być  właśnie ucieczka, oddalenie się od miejsca zagrożenia. Autorka ta stosuje termin ucieczki jako ,,samowolne wydalenie się z domu lub zakładu bez wiedzy lub zgody opiekunów w czasie, w którym nieletni zobowiązany był przebywać na terenie domu lub zakładu” (1970, s. 151).

Lipkowski rozważa to zjawiska biorąc pod uwagę jeszcze inny punkt odniesienia, dokonuje on bowiem podziału zjawiska na ucieczki i wagary. Wg niego to dwa bardzo różne zagadnienia. Wagary odnoszą się głównie do sytuacji dziecka w szkole, do świadomego unikania jej i pracy. Natomiast zjawiskiem znacznie groźniejszym dla moralno- społecznego rozwoju dziecka są ucieczki ze szkoły i z domu (1980).

Czapów i  Jedlewskie definiują samowolne oddalenie jako ,,akt agresji”, którego  celem jest złamanie regulaminu i panującego w zakładzie porządku. Autorzy ci wyróżniają  obok ucieczek o charakterze agresywnym, ucieczki o charakterze nieagresywnym. Spowodowane są one tęsknotą za: domem, rodziną, dziewczyną, wolnością, powietrzem i ruchem. Kolejna grupa ucieczek to ucieczki od trudnej do zniesienia dyscypliny zakładu, od terroru związanego z tzw. drugim życiem (Borowski, 1995).

Natomiast  Borowski na podstawie przeprowadzonych przez siebie badań dokonuje podziału ucieczek uwzględniając ich formę na:

  • indywidualne;
  • zbiorowe;
  • planowane;
  • spontaniczne;
  • z nawyku;
  • inne.

Najbardziej preferowaną formą ucieczki jest wg wyników badań forma indywidualna (1995, s.188).

Z kolei Lipkowski ze względu na organizację, motywy i przebieg ucieczek dzieli je na:

1.- spontaniczne, niezaplanowane;

  • celowo zorganizowane, zaplanowane;
  • indywidualne;
  • zbiorowe;

2.- z obawy przed karą, poniżeniem, kompromitacją;

  • w poszukiwaniu przygód, ucieczki przed nudą i monotonią życia;
  • przed nieznośną sytuacją w rodzinie, gdzie brak ciepła i troski, także brak poczucia        bezpieczeństwa;

3.- z zakładu wychowawczego- z tęsknoty za domem, za dziewczyną (chłopakiem), za rówieśnikami;

  • z zamkniętego kratą lub regulaminem zakładu na wolność;
  • przed tzw. drugim życiem zakładu;
  • przed obcą, niezaakceptowaną sytuacją, do której trudno się dostosować;

4. -ucieczki patologiczne, tzw. poriomania (1980, s. 163-164).

Zdaniem Mościckiej, nieletni przed dokonaniem aktu ucieczki podlegali czynnikom, które przez dłuższy czas sprawiały im przykrość, od których chcieli się wyzwolić. Polegało to na tym, że albo nagle podejmowali decyzję o ucieczce i działo się to pod wpływem silnego przeżycia buntu przeciw warunkom, na które nie mogli się już dłużej godzić, albo też w efekcie długo przygotowywanego planu, który był wprowadzany w życie podczas zaistnienia sprzyjających warunków.

Pierwszy z opisywanych rodzajów ucieczek charakteryzuje spontaniczność, nagłość, działanie bez zastanowienia, pod wpływem dominującej ucieczki znalezienia się fizycznie jak najdalej od źródła udręki. Nieletni nie wie, co będzie dalej robił po dokonaniu ucieczki. Dopiero poszukuje sensownego zajęcia.

Drugi rodzaj ucieczki cechuje długofalowe, systematyczne obmyślanie sposobów, szans i ewentualnego ryzyka. Nieletni ma z góry zaplanowane wszelkie kroki zapewniające polepszenie sytuacji, np. w postaci zapewnienia schronienia, środków materialnych itp. Wg autorki groźniejszy dla procesu demoralizacji jest drugi sposób dokonania ucieczki (1970, s. 157).

W oparciu o przytoczone definicje, wyniki badań oraz doświadczenia i spostrzeżenia pracowników placówek resocjalizacyjnych uznać należy, że formy podejmowanych przez młodzież „oddaleń” funkcjonują nadal, a ich motywy są często osobiste lub związane ze specyficznymi obszarami życia instytucji np.: podkulturą czy jawnym buntem wobec obowiązujących norm.

 

 

заказать продвижениевиссманнФильчаков прокурор отзывы