Narkomania i jej przyczyny.

W Polsce problem narkomanii wzrasta w przerażającym tempie. Biorących „okazjonalnie” tj. na imprezach, na dyskotece czy przed stresującym dniem w szkole jest z dnia na dzień coraz więcej.

Do kontaktu z narkotykami przyznaje się co dziesiąty nastolatek spośród młodocianych, którzy uzależnili się przed 18 rokiem życia jedynie 50% ma szanse dożyć 30 roku życia .1 Według klasyfikacji dokonanej przez B. Hołysta wyróżnia się następujące przyczyny narkotyzowania się:

1. Przyczyny tkwiące w środowisku rodzinnym:

     a) konflikty i nieporozumienia,

    b) trudna sytuacja rodzinna,                               

     c) błędy wychowawcze rodziców.

2. Przyczyny tkwiące w środowisku szkolnym:

     a) niepowodzenia w nauce,

     b) kłopoty związane ze szkołą,

     c) metody wychowawcze szkoły.

3. Przyczyny tkwiące w środowisku rówieśniczym:

     a) wzorowanie się na rówieśnikach,

     b) namowa ze strony osób odurzających się,

     c) chęć poprawy stosunków rówieśniczych,

     d) poszukiwanie akceptacji,

    e) chęć zaimponowania.

4. Przyczyny tkwiące w społeczeństwie:

    a) brak dostatecznej wiedzy na temat narkomanii

    b) przypadkowy kontakt ze środowiskiem odurzającym się,

    c) brak możliwości atrakcyjnego spędzenia czasu wolnego,

    d) protest przeciwko rzeczywistości,

    e) przyczyny polityczne.

5. Przyczyny tkwiące w sferze funkcjonowania osobowościowego:

    a) zaspokojenie potrzeby poznawczej,

    b) przymus (jako skutek nałogu),

    c) reakcja ucieczkowa,

    d) kryzys egzystencjonalny,

   e) niedojrzałość,

    f) poczucie odrzucenia,

    g) poszukiwanie wolności,

    h) skutek porażek życiowych 2.

Przyczyny narkomanii tkwią w środowisku społecznym tj. rodzinie, szkole, grupie rówieśniczej. Młodzież, która się odurza pochodzi przede wszystkim z rodzin niepełnych, w których występuje nasilony konflikt emocjonalny, różne formy patologii społecznej, pijaństwo, prostytucja. Odurzanie jest również charakterystyczne dla młodych, którzy są pozbawieni opieki wychowawczej a także ci, których rodzice przejawiają niewłaściwe postawy rodzicielskie tj. nadopiekuńczość, surowość, nastawienie na sukces materialny lub zawodowy. 

W wielu przypadkach rodzice, którzy zapewniają dobre warunki materialne swoim dzieciom, nie znają i często nie chcą poznać ich kłopotów, z którymi się borykają.  Przyczyną narkomanii są również niepowodzenia szkolne występujące w kontaktach z nauczycielami i kolegami oraz stresy o różnym nasileniu.

Przyczyny sięgania po środki uzależniające tkwią również w sferze osobowościowej młodych ludzi.

Dotyczą one przede wszystkim zaspokajania potrzeby poznawczej lub też są reakcją ucieczkową od rzeczywistości i własnych niedostatków. Wspominając o przyczynach narkomanii nie można ominąć uwarunkowań tkwiących w kontaktach rówieśniczych, polegających na poszukiwaniu uznania i znaczenia w grupie młodzieży a także wynikające z namowy czy przymusu stosowanego przez „biorących” kolegów. Przyczyny odurzania się to również wzorowanie się na otoczeniu, brak odpowiednich rozrywek oraz jako przyczyna wtórna – przymus odurzania się, będący skutkiem nałogu.
Pierwszy kontakt z narkotykiem związany jest przeważnie z ciekawości, którą wzbudzają publiczne dyskusje o narkomanii oraz rozmowy w środowisku, w którym osoba przebywa. W początkowej fazie często odrzucana oferta brania, z czasem przeradza się w świadomą chęć odurzenia się. Faza końcowa to wpływ a niekiedy nacisk innych osób bądź grupy. Zachęcają głównie znajomi.

Są to osoby, które wzbudzają zaufanie, którym jesteśmy skłonni uwierzyć, gdy stwierdzą, że „ten jeden raz na pewno nie zaszkodzi”. Po pierwszym kontakcie z narkotykami charakterystyczny jest stan rozczarowania związany np. z odrzuceniem środka przez organizm w postaci wymiotów. Tu następuje nacisk ze strony innych, którzy będąc uzależnionymi znajdują tysiące powodów aby tylko przekonać nowicjusza o tym, że złego samopoczucia na pewno nie spowodował narkotyk. Ich celem jest zachęta „nowych” do pozostania w grupie. Przynależność do grupy wymaga nie tylko brania, ale i częstowania pozostałych członków grupy.

„Koleżeństwo” zmusza nowo przyjętych do kupna narkotyków, co jest zalążkiem ich późniejszego zajęcia w walce o przetrwanie – handlem.

Początkowo handlują okazjonalnie, z czasem stale, zwłaszcza gdy pojawia się odrzucenie ze strony rodziny, eliminacja ze środowiska zawodowego, co przeciwstawia się coraz większym zaufaniem ze strony grupy i widokami awansów w hierarchii. Ten moment jest swoistym przełomem. Nie potrzebne są już zachęty, zauważalna jest własna inicjatywa i zajęcie pozycji pośrednika drobnej sprzedaży narkotyków. 
Czynnikiem sprzyjającym narkomanii jest również utrata autorytetu rodziny, szkoły, brak kontroli środowiska oraz anonimowości życia w miastach. Warunki te sprzyjają powstawaniu gangów młodzieżowych, narkomanii, samobójstw i innych. Naśladownictwo to kolejna z przyczyn narkomanii.
Dzieci, których rodzice nadużywają alkoholu i leków są w dużej mierze skazane na podobne zachowania. Każde ważne dla dziecka wydarzenie wywołujące stres może stać się okazją do odzwierciedlenia wzorców. Brak zainteresowania ze strony rodziców, konflikty z rówieśnikami, niepowodzenie w nauce są powodem utraty równowagi psychicznej, skąd już całkiem blisko do uzależnienia. Rozczarowanie związane z niespełnieniem dotychczasowych obietnic, poczucie oszukania i zakłamanie starszego pokolenia prowadzi do apatii, zobojętnienia, braku motywacji do działania oraz bunt wobec rzeczywistości, co w połączeniu z presją środowiska przeradza się w epidemię XXI wieku.      

 

Bibliografia:
1.B. Fatyga, J.Rogala-Obłękowska, „Style życia młodzieży a narkotyki, Wynik badań empirycznych, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2002, s. 94.
2.B. Hołyst „Narkomania-problemy prawa i kryminologii” Poskie Towarzystwo Higieny Psychicznej, Warszawa 1996 r. s. 38

овощи в духовке грильотопление в загородном домеДанильченко Юрий Брониславович