Zachowania agresywne ze strony rodziców.

By skutecznie radzić sobie z przemocą u dzieci to właśnie rodzice jako pierwsi nauczyciele mają za zadanie przekazać i wpoić Dziecko wychowane w miłości i poczuciu bezpieczeństwa da sobie radę w różnych warunkach, będzie też umiało kontaktować się z innymi ludźmi.  dziecku właściwe wzorce zachowań a przede wszystkim być wzorcem nieagresywnego zachowania. 

Zasadniczą rolę w kształtowaniu przyszłej postawy człowieka pełni rodzina, w której się znajduje. To rodzina jest podstawową instytucją kształtującą osobowość jednostki ponosi główną odpowiedzialność za zaspokojenie potrzeb każdego z jej członków. Rodzina jest podstawową grupą socjalizującą, przygotowującą dziecko do życia w społeczeństwie. W tej grupie zaspokajane są podstawowe potrzeby takie jak: jedzenie, picie, opieka czy dach nad głową.
Istotnym elementem jest zatem jakość środowiska mająca wpływ na dalsze losy jednostki.W sytuacji kiedy podstawowe środowisko zawodzi, rodzą się jednostki nieprzystosowane do życia w społeczeństwie. Rodzina pełni zatem główną rolę w procesie socjalizacji, jednak nie jest jedyną instytucją socjalizującą dzieci. Rodzina jest dla każdego człowieka środowiskiem, w którym doświadcza pierwszych kontaktów z otoczeniem. Tutaj uczy się poznawać świat, poznaje systemy wartości. Rodzice i ich postawy rodzicielskie wobec dzieci stanowią ważny element, mający ogromny wpływ na kształtowanie się osobowości dziecka, na jego życie uczuciowe, zachowanie i rozwój intelektualny. Postawy wobec dzieci stwarzają warunki do prawidłowego rozwoju dziecka, bądź mogą wpływać ujemnie na kształtowanie się jego osobowości.

Postawy rodzicielskie mają ogromny wpływ na dziecko i jego zachowanie.

Jednym z czynników mających wpływ na wystąpienie przejawów przemocy w zachowaniu dziecka są negatywne postawy rodzicielskie. Zachowanie przejawiające przemoc u dzieci są w dzisiejszych czasach nagminnym problemem. Nieprawidłowe wzory postępowania rodziców z dzieckiem jak również nieodpowiednie stosunki między obojgiem rodziców prowadzą do załamania się u dziecka jeszcze konstruowanego systemu wartości. Zaniedbywanie w dużej mierze dziecka, jego odtrącenie i brak akceptacji przyczyniają się do zaburzeń zachowania. Natomiast właściwie postawy wobec dziecka przejawiają ci rodzice, którzy troszczą się o nie, dostrzegają jego potrzeby, są cierpliwi i gotowi stosować intelektualne sposoby oddziaływania. Łatwo nawiązują kontakt z dzieckiem są zdolni do obiektywnej oceny dziecka i jego możliwości.

Każda z wymieniowych postaw rodzicielskich charakteryzuje się określonymi cechami. Niektóre z nich występują w kilku postawach, ale w mniejszym  lub większym natężeniu, jak np. brak zainteresowania dzieckiem przy postawie odtrącającej i postawie unikającej. Przy postawie odtrącającej rodzicie traktują  dziecko jako „konieczne zło”, nie okazują mu żadnych pozytywnych uczuć, wręcz krytykują za wszystko. Jeżeli chodzi  o postawę unikającą, brak zainteresowania dzieckiem związany jest z brakiem okazywania miłości, rodzice traktują dziecko jak „powietrze”. 

Są jednak takie cechy, które są charakterystyczne dla jednej ze wszystkich postaw. Można tu wymienić nadmierne rządzenia i stosowanie autorytetu zewnętrznego, ujarzmiającego w postawie nadmiernie wymagającej lub nadopiekuńczość w postawie nadmiernie chroniącej.

Każda z typów postaw rodzicielskich może wpływać na kształtowanie się zachowań pewnych cech osobowości dziecka.

Na kształtowanie się przemocy u dzieci w stosunkach rodzic – dziecko  mają wpływ następujące grupy zjawisk.

1. Zaburzone kontakty uczuciowe z najbliższym otoczeniem. Nieprawidłowe stosunki uczuciowe w rodzinie mogą wywołać frustrację w wyniku braku spełnienia takich potrzeb jak kontakt z innymi osobami, okazywanie miłości.

2. Tolerowania zachowań agresywnych. W koncepcji klasycznej teorii uczenia się pozwalanie na przemoc może być uznawane za pozytywne wzmocnienie, natomiast brak zgody na przejawianie przemocy jest uznawane za wzmocnienie negatywne – karę.

3. Postawa przyzwalająca i tolerancyjna wobec dziecka połączona z brakiem ustawienia jasnych granic wobec agresywnego zachowania w stosunku do rówieśników, rodzeństwa, dorosłych.

4. Rodzic „nie znoszący sprzeciwu „, używający takich metod jak bicie, brutalne traktowanie, ostre wybuchy gniewu.

5. Temperament, czyli cecha odziedziczona ma swoje znaczenia dla poziomu przemocy. Dziecko o tzw. gorącym temperamencie ma większa szansę na wytworzenie przemocy w kontaktach z ludźmi niż dziecko spokojne. 

Świat dziecka opiera się na rodzinie, a w szczególności na rodzicach. Więzi emocjonalne łączące dziecko z rodzicami odgrywają znacząca rolę w kształtowaniu się osobowości. Rodzice wywierają ogromny wpływ na rozwój osobowy, fizyczny i psychiczny dziecka. Niewłaściwie postawy rodzicielskie niosą za sobą duże konsekwencje. Nadmierny dystans uczuciowy w postawie odtrącającej i unikającej wywołuje u dziecka poczucie niższości i odrzucenia. Czuje się ono nie kochane prze rodziców. Wywołuje to u dziecka reakcje agresywne. Często popada w różnego rodzaju konflikty. Próbuje zwrócić swoją uwagę poprzez niewłaściwe zachowanie społeczne właśnie takie jak: bicie, wyzywanie innych itp.

Nadmierna koncentracja na dziecku przy postawie nadmiernie wymagającej i nadmiernie chroniącej wiąże się z duża koncentracja na dziecku. Z jednej strony to jest kontakt korygujący każdy krok dziecka, uporczywe poprawianie jego zachowań, co całkowicie zaburza aktywność dziecka. Jest ono pozbawione wyrażania własnych poglądów. Rodzice ciągle je kontrolują i upominają. Takie postępowanie wywołuje u dziecka przewrażliwienie, uległość i pobudliwość. W konsekwencji prowadzi do wystąpienia zachowań agresywnych.

Z drugiej strony nadmierna koncentracja wiąże się z bardzo bliskim kontaktem rodziców z dzieckiem. Ich postawa wiąże się z nadopiekuńczością. Cały świat to ich dziecko. Dlatego też jest ono często rozpieszczane. Czuje się lepsze od innych i traktuje ich z góry. Jest przekonane, że na wszystko może sobie pozwolić i niekiedy nie zgadza się z osobami chcącymi nimi kierować.

Dziecko oczekuje od rodziców miłości, akceptacji i poczucie bezpieczeństwa.

Jeżeli te potrzeby nie zastaną zaspokojone, wówczas zostaje zaburzona sfera emocjonalna. Niewłaściwie postawy rodzicielskie, jak: odtrącenie, unikanie, nadmierne chronienie czy nadmierne wymaganie sprawiają, ze dziecko nie ma wśród rodziców pozytywnych wzorców do naśladowania, co często ma swoje odbicie w zachowaniu. Takie postawy sprzyjają kształtowaniu się przemocy u dzieci.

U podłoża niewłaściwych postaw rodzicielskich leży nadmierny dystans uczuciowy wobec dziecka oraz nadmierna koncentracja na nim. Nadmierny dystans uczuciowy wiąże się z unikaniem dziecka bądź jego odtrącenie. Dziecko pozostawione same sobie bez „przyjaznej ręki” rodziców często w zachowaniach społecznych reaguje przemocą. Pozbawione właściwiej opieki rodzicielskiej często wchodzi w różne konflikty. Nadmierna koncentracja na dziecku wiąże się z ciągłym korygowaniem zachowania dziecka przez rodziców, bądź nadmiernym chronieniem i ograniczaniem kontaktów społecznych. Ciągłe korygowanie sprzyja kształtowaniu się dziecka lękliwości, niepewności a niekiedy nadpobudliwości. Dziecko nadmiernie chronione jest pozbawione rozwijania się u niego nawyku samodzielności. Dodatkowo jest rozpieszczane, prze co jest kapryśne i wymagające w stosunku do innych.

Przemocy należy przeciwdziałać, leży to w obowiązku rodziców, nauczycieli, i wszystkich osób pracujących z dziećmi. Nie wolno przechodzić obojętnie wobec problemów nurtujących naszych wychowanków każde dziecko przejawiające przemoc potrzebuje pomocy. Okazanie zrozumienia dla słabości dziecka, pomoc w rozwiązywaniu jego problemów i życzliwość może zniwelować przemoc u dzieci.

Czynnikiem wzrostu przemocy u dzieci jest również stosowanie przez rodziców metod wychowawczych opartych na sile , takich jak kary cielesne, którym towarzyszą wybuch złości. Jest to zgodne z zasadą, że przemoc rodzi przemoc. Dla przeciętnego człowieka oczywistym sposobem redukowania przemocy jest jej karanie. Jeśli dziecko przejawia przemoc wobec swych rodziców, rodzeństwa lub rówieśników, możemy dać mu klapsa, nakrzyczeć na nie, pozbawić je przywilejów lub wzbudzić w nim poczucie winy. Postępowanie takie jest oparte na założeniu, że im surowsza kara tym lepiej. Jednak nie jest to takie proste.

Wykazano, że surowa kara skutkuje na pewien czas, jeśli jednak nie stosuje się jej z ogromna ostrożnością, to na dalszą metę może mieć skutki wręcz przeciwne.

Dziecko karane przez rodziców w domu nawet za drobne przewinienia, zachowuje się w nim poprawnie natomiast poza domem w czasie nieobecności rodziców zaczyna zachowywać się agresywnie, gdyż znika wtedy bezpośrednie zagrożenie karą. Obserwacje nad zachowaniem rodziców i dzieci wykazały wielokrotnie, że rodzice, którzy stosują surowe kary, mają zazwyczaj bardzo agresywne dzieci 1.

Dzieci po prostu naśladują agresywne zachowania swoich rodziców. Kara fizyczna nie eliminuje reakcji przemocy, a tylko chwilowo ja tłumi.

Karanie za agresywne zachowanie powoduje tylko, że dziecko gromadzi w sobie napięcie, dając mu ujście gdzie indziej. Z tych względów stosowanie kar fizycznych w wychowaniu dzieci agresywnych powinno być ograniczone. Przemocy przeciwdziała natomiast kara psychologiczna, tzn. manifestowanie przykrości, jaką naganne zachowanie dziecka sprawiło osobie dorosłej oraz tłumaczenie i perswazja. Skuteczna metodą przeciwdziałania przemocy u dzieci w młodszym wieku szkolnym jest ignorowanie dziecka, gdy zachowuje się agresywnie, a nagradzanie go za nieagresywne zachowanie gdyż dzieci często zachowują się agresywnie w celu zwrócenia na siebie uwagi. Wolą one, aby je ukarano, niż żeby nie zwracano na nie uwagi 2.

Przemoc jest komunikatorem ze strony dziecka w kierunku osoby dorosłej. W ten sposób dziecko informuje nas, że ma problemy, z którymi sobie nie radzi.

Rodzice mogą zapobiegać przemocy budując pozytywny obraz własnego dziecka poprzez:

  • mówienie mu jak bardzo jest dla niego ważne,
  • wysłuchiwanie tego co ma do powiedzenia,
  • zacieśnienie więzi między domem a szkoła,
  • zauważanie mocnych stron dziecka i docenianie tego, co robi dobrze,
  • dawanie mu wsparcia,
  • wspólne przeżywanie jego radości i niepowodzeń,
  • nie lekceważenie nawet błahych według nas problemów,
  • tworzenie i pielęgnowanie pozytywnej atmosfery w domu,
  • okazywanie dziecku miłości bez stawiania warunków.

Postawa rodziców odgrywa znacząca rolę w kształtowaniu się osobowości dziecka, wywiera również wpływ na całokształt jego przyszłego postępowania. Mimo tego, gdy mamy do czynienia z przemocą u dziecka warto wziąć pod uwagę również środowisko rówieśnicze, sposób spędzania wolnego czasu oraz szkołę.

Najlepszym sposobem zapobiegania agresywnym formom zachowania jest stanowcze opanowanie przemocy od najmłodszych lat i niedopuszczenie do tego, by się w ogóle pojawia.  W tym celu należy okazywać dzieciom pozytywne wzorce, własna postawą dawać przykład jak można żyć w zgodzie  z samym sobą i innymi. Aby zapobiegać przemocy od najmłodszych lat należy uczyć dzieci umiejętności pokojowego rozwiązywania konfliktów, radzenia sobie w sytuacjach ekstremalnych oraz chronić dzieci przed silnymi, długotrwałymi niepowodzeniami należy dołożyć wszelkich starań, aby nauczyć dziecko panowania nad swoimi emocjami i wyrażania ich w sposób właściwy, który nie narusza godności drugiego człowieka.

Potrzebna jest więc pedagogizacja rodziców i ścisła współpraca rodziców ze szkołą, aby skuteczniej oddziaływać na dziecko i wpływać na przyswajanie prawidłowych norm, zasad i wartości a jeżeli rodzice podejrzewają lub są pewni, że ich dziecko jest w szkole prześladowane przez innych uczniów, a nauczyciele nie informowali ich wcześniej o tym fakcie, to niezwłocznie powinni skontaktować się z wychowawcą i nawiązać z nim współpracę.

W postępowaniu pedagogicznym zarówno nauczycieli wychowawców, jak i rodziców, ważne jest, aby nauczyć dzieci panowania nad swoimi emocjami, agresywnymi impulsami oraz zawierać zadowalające kontakty z rówieśnikami  i innymi ludźmi 3.

 



Bibliografia:

1. E. Aronson. „Człowiek istota społeczna”. Cz.II. Warszawa, 1998 r. s. 221.

2. Tamże, s. 226

3. E. Leszczyńska, „Jak pokonać agresję?”,  Życie szkoły 2000r., nr8.

этапы ремонтафинмаксmelanett.ru