Zaburzenia afektywne

Przeżywając różnorakie emocje – od tych pozytywnych, jak radość, przyjemność, rozkosz, ekstaza, po negatywny wśród których wymienia się złość, smutek, strach lub lęk doświadczamy zjawisk normalnych, wręcz pożądanych. 

Jeśli jednak emocje pozytywne, jak i negatywne trwają zbyt długo, a w dodatku współwystępują z nimi konkretne zmiany w różnych sferach funkcjonowania jednostki to stany te mogą być już rozpoznane jako zaburzenia afektywne. Zaburzenia afektywne (affective disorder) stanowią wspólną nazwę dla określenia różnych zaburzeń psychicznych. Na pierwszy ich plan wysuwają się jednak chorobowe zmiany nastroju, na przykład nadmierne jego obniżenie (choroba afektywna jednobiegunowa: mowa tu o depresji) lub jego podwyższenie (zamiennie określana manią lub hipomanią).
Choroba afektywna polega na okresowo występujących zaburzeniach nastroju, emocji i aktywności. Zaburzenia mogą przybierać postać epizodyczną, okresową lub mieć charakter przewlekły pod postacią uporczywych, a za to lżejszych zaburzeń nastroju.
Zaburzenia afektywne należą do grupy o niejednoznacznie wyjaśnionych dotąd przyczynach. Literatura przedmiotu podaje, iż mogą one wiązać się z czynnikami genetycznymi lub biologicznymi.

Podkreśla się także wagę niektórych cech osobowości wskazując jako przyczynę czynniki osobowościowe lub środowiskowe z uwagi na procesy kształtujące człowieka.

W klasyfikacji zaburzeń afektywnych stosuje się kilka kryteriów naraz, co wpływa na trudności natury diagnostycznej. Oprócz samych zmian nastroju, często współwystępujących z lękiem, uwzględnia się także takie kryteria jak: stopień nasilenia depresji i manii, naprzemienność ich występowania, utrzymujący się czas i tendencję do nawracania oraz brak lub obecność współwystępowania z dodatkowymi objawami psychotycznymi. Podział zaburzeń afektywnych według klasyfikacji ICD-10 wygląda następująco:

  • F30 – Epizod maniakalny
  • F31 – Zaburzenia afektywne dwubiegunowe ChAD I i ChAD II
  • F32 – Epizod depresyjny
  • F33 – Zaburzenia depresyjne nawracające (zaburzenie afektywne jednobiegunowe)
  • F34 – Uporczywe zaburzenia nastroju (afektywne)
  • F34.0 – Cyklotymia
  • F34.1 – Dystymia
  • F38 – Inne zaburzenia nastroju (afektywne)
  • F39 – Zaburzenia nastroju (afektywne), nie określone
  • Poza klasyfikacją ICD-10 wyróżnia się również sezonowe zaburzenie afektywne.

Składniki obrazu psychopatologicznego zaburzeń depresyjnych obejmują: stan przygnębienia, oznaki w sferze poznawczej, słabsze i czasowe podwyższenie nastroju oraz zaburzenia somatyczne. Opisując szczegółowo, każde z powyższych wymienia się:

  • Przygnębienie – obniżenie samopoczucia, negatywne zabarwienie wszystkich przeżywanych doświadczeń psychicznych, nieustannie przejawianą tendencje do przeżywania emocji negatywnych, poczucie lęku, smutku i cierpienia psychicznego;
  • Sfera poznawcza – związana z nadawaniem ujemnej oceny własnej osobie, przekonanie o niewystarczającej wydolności fizycznej i psychicznej, tworzenie urojeń depresyjnych, poczucie winy, zubożenie i spowolnienie toku myślenia a co za tym idzie zaburzenia koncentracji uwagi, spowolnienie mowy, trudności w wypowiadaniu się, przygaszona mowa ciała, zminimalizowana motoryka prowadząca niekiedy do osłupienia depresyjnego oraz spadku podejmowania jakichkolwiek inicjatyw i prawidłowego reagowania na bieżącą sytuację;
  • Wycinkowe podwyższenie nastroju – mówiące o nagłym poczuciu niepokoju, pojawiających się myślach samobójczych i napadach paniki wiążących się z nagłym podnieceniem (raptus melancholicus);
  • Zaburzenia somatyczne – opisujące zaburzenia snu, spadku łaknienia, pojawiające się bóle głowy oraz zaburzenia miesiączkowania u kobiet.

W obraz psychopatologiczny zaburzeń maniakalnych wpisuje się elementy podwyższonego nastroju, zmian w sferze poznawczej, wzmożony napęd oraz zmiany somatyczne. Szczegółowo wymienia się:

  • Podwyższenie nastroju – przeżywane są dysforie gniewliwe, jak i radość oraz wesołkowatość, wszelkie stany emocjonalne pozostają zabarwione dodatnio;
  • Sfera poznawcza – określa podwyższoną ocenę własnej wartości, poczucie mocy, czasami prowadzące do urojeń wielkościowych. Osobę charakteryzuje brak krytycyzmu względem własnej osoby oraz choroby, której człowiek zdaje się nie zauważać;
  • Wzmożenie napędu – opisujące agresywne zachowanie wobec otoczenia, agresję słowną, podwyższoną aktywność i podniecenie ruchowe, przyspieszenie toku wypowiedzi oraz samego toku myślowego skutkujące brakiem zachowania kierunku wypowiedzi, stosowaniu przeskoków myślowych.

W lecznictwie farmakologicznym zaburzeń afektywnych zarówno jedno i dwubiegunowych znalazły zastosowanie leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki oraz anksjolityki. W przypadku choroby dwubiegunowej zaleca się podawanie soli litu celem stabilizacji nastroju. Istnieje również leczenie elektrowstrząsami. Jednakże najlepsze wyniki uzyskuje się, gdy działanie środków farmakologicznych, niekiedy wspomagane elektrowstrząsami, uzupełnia się indywidualną czy też grupową psychoterapią. Pomaga się wówczas choremu w osiągnięciu stabilnego i długotrwałego przystosowania.
Odpowiednie i systematyczne leczenie może przynieść długotrwałe remisje objawowe i powrót do normalnego, satysfakcjonującego życia dla pacjenta. Ważnym jest jednak by w okresach remisji, w celu profilaktyki nawrotów, konieczne było dalsze ,systematyczne przyjmowanie leków. Psychoedukacja pacjenta oraz jego rodziny i bliskich mu osób stanowi bardzo istotny element terapii. Dotyka to przekazywania wiedzy na temat samej choroby i umiejętności radzenia sobie z nią i jej konsekwencjami. Dlatego też kluczowa staje się dobra współpraca pacjenta z lekarzem psychiatrą oraz innymi terapeutami wspomagającymi leczenie.


Bibliografia:

1.Baldwin D.S., Hirschfeld R.M.A., (2001), Depresja, Gdańsk: Via Medica.
2.Carson C. R. , Butcher N.J., Mineka S., (2006), Psychologia zaburzeń, Gdańsk: GWP.
3.Cierpiałkowska L., (2009), Psychopatologia, Warszawa: „Scholar”.
4.De Walden-Gałuszko K., (1999), Zarys psychopatologii ogólnej i psychiatrii, Gdańsk: WUG.
5.Preston J., (2004), Pokonać depresję, Gdańsk: GWP.
6.Zimbardo P.G., (2002), Psychologia i życie, Warszawa: PWN.

какой процессор выбрать для игрового компьютеракастрюли спбвоздушное отопление частного дома своими руками