Zakłócenia czynności psychicznych a niepoczytalność.

„Inne zakłócenia czynności psychicznych ” zostały określone przez ustawodawcę w przepisie art. 31 § 1 KK jako jedna z możliwych przyczyn niepoczytalności. 1 Użycie tego określenia w kodeksie od lat rodzi wiele problemów i budzi najwięcej dyskusji wśród psychiatrów i prawników.

Nie jest to termin odnoszący się wprost do psychiatrycznej aparatury pojęciowej, gdyż obejmuje zarówno zjawiska psychopatologiczne, jak i stany fizjologiczne pozostające poza obszarem zainteresowań i kompetencji psychiatrii. Ogólnie rzecz ujmując zakłócenia te dotyczą wszelkich sytuacji, w których osobowość człowieka przestaje w sposób właściwy i adekwatny wypełniać swoje funkcje regulacyjne i integracyjne. Mogą one na przykład przejawiać się zaspokajaniem potrzeb psychologicznych i biologicznych w sposób niezgodny z powszechnie przyjętymi normami i standardami społecznymi lub prawnymi, skłonnością do rozwiązywania konfliktów emocjonalnych poprzez zachowania agresywne wymierzone przeciwko innym ludziom, zaburzeniami obrazu własnej osoby czy systemu wartości lub brakiem tolerancji i odporności na różnorodne sytuacje trudne, stresowe.
Do czynników natury patologicznej, wpływających na poczytalność i określanych tradycyjnie jako „stany wyjątkowe”, zalicza się w szczególności: afekt patologiczny, spiętrzenie afektu, reakcję krótkiego spięcia, upojenie patologiczne i na podłożu patologicznym, upojenie senne.2

W opinii części autorów do stanów tych należałoby zaliczyć również ciężkie, głębokie zaburzenia: lękowe, osobowości, popędowe (w tym niektóre dewiacyjne zachowania seksualne) czy też stany dysforyczne.

Stany wyjątkowe charakteryzują się krótkotrwałym wystąpieniem ostrych zaburzeń psychicznych związanych z zaburzeniami świadomości i orientacji, a czasem nawet z urojeniami lub omamami, objęte są zazwyczaj niepamięcią wsteczną. Wśród czynników fizjologicznych wyróżnia się takie stany jak: okres dojrzewania, miesiączka, ciąża, czy też szczególnie silnie wyrażone emocje (gniew, przerażenie, rozpacz) i stan silnego wzburzenia. Zakłócenia czynności psychicznych mogą być także wynikiem chorób somatycznych (np. choroba Alzheimera, nowotwory mózgu,cukrzyca), a także zatruciem organizmu.3 Sąd Najwyższy wyrokiem z 7.02.1963 przyjął, że przez „inne zakłócenia czynności psychicznych” należy rozumieć zarówno stany patologiczne, jak i pewne, przebiegające gwałtownie, bez kontroli, stany fizjologiczne.4

Składnikiem pojęcia niepoczytalności są wywołane przez wymienione przyczyny skutki w psychice sprawcy, które polegają na tym, że nie ma on zdolności rozpoznania znaczenia swego czynu lub nie może kierować swoim postępowaniem. W związku z tym nie można przypisać mu winy, jeżeli owe skutki występują w czasie popełnienia czynu zabronionego.5

Niepoczytalność jako okoliczność wyłączająca winę, musi być odnoszona do określonego czynu zabronionego i zachodzić w konkretnym czasie jego popełniania (tempore criminis, tempore delicti).


Bibliografia:
1.Kowalewska M.: Zagadnienie niepoczytalności i poczytalności ograniczonej sprawcy czynu zabronionego,. s. 40

2.Przybysz J.: Psychiatria sądowa. Opiniowanie w procesie karnym. Toruń, Fundacja Tumult 2007.
3.Gierowski J. K., Heitzman J., Szymusik A.: Psychiatria sądowa. W: bilikiewicz A., Pużyński S., Rybakowski J., Wciorka J., red.: Psychiatria. Wrocław, Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner 2003.
4. Bolechała F., op. cit.
5. Marek A.: Prawo karne, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011 s. 154

сколько стоит одностраничный сайтфантазийный и креативный макияжотдых в карпатах с детьми частный сектор